Олунньу 13 күнэ — Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ

Олунньу 13 күнэ, саха омук олоҕор үйэлээх кэскили төрүттээбит, үөрэх-сайдыы киэҥ дуолун тэлэйбит, саха чулуу уола, Семен Андреевич Новгородов, күн сирин көрбүт үөрүүлээх күнэ!

Отут сыл анараа өттүгэр, Саха Республикатын маҥнайгы Президенэ, М.Е. Николаев, 1294 №-дээх Ыйааҕар олоҕуран — олунньу 13 күнэ — Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүнэн биллэриллибитэ.
Бу күн, К.Д. Уткин аатынан билим бибилэтиэкэтин ааҕар саалатыгар төрөөбүт тыл, төрүт култуура өйдөбүлүн, суолтатын үрдэтиигэ, билиини хаҥатыыга ананар күрэх ыытылынна. Сахалыы куттаах, сахалыы саҥалаах тэрээһин кыттыылаахтара сааланы толору муһуннулар. Тэрээһин чэрчитинэн төрөөбүт сахатын тылын сайыннарыыга, чинчийиигэ олоҕун анаабыт, саха алфавитын төрүттээбит, лингвист-учуонай Семен Андреевич Новгородов олоҕор, айар үлэтигэр олоҕуран бэлэмнэммит быыстапканы билиһиннэрдибит.
Ыччат төрөөбүт тыл, сурук-бичик эйгэтигэр дьоҕурун тургутан көрөр, ону тус бэлиэтиир сыаллаах-соруктаах ыытыллар күрэх 3 түһүмэҕинэн ааста: 1) диктаны сөпкө суруйуу, 2) сомоҕо домохтору быһаарыы, 3) кыраһыабай буочар.
Быйылгы күрэххэ сахалыы таба суруйуу үөрүйэҕин олохсутар, иҥэрэр сыаллаах дьыктааны таһынан саха тылын киэргэлэ, сүмэтэ буолар сомоҕо домохтору төһө билэллэрин тургутуу буолла, ону таһынан кыраһыабай буочардаах кыттааччыны таллыбыт. Дьыктаан тиэкиһин талыы соһуччу буолбатах, үүммүт сылга, балаҕан ыйыгар, Суорун Омоллоон төрөөбүтэ 120 сылын бэлиэтиэхпит. Кини саха литературатыгар 1926 с., 20 саастааҕар, «Чолбон» сурунаал иккис нүөмэригэр бэчээттэммит «Өлүөнэ өрүс» диэн кэпсээнинэн киирбитэ. Кыра алааска төрөөбүт, улааппыт 17-лээх уол аан бастаан Дьокуускайга киирэн иһэн Өлүөнэ өрүһү хайдах сөҕө – махтайа көрбүтүн туһунан суруйар. Бу кэпсээни Т.Уо. диэн илии баттаабыта – Тыа Уола. Элбэхтик сахалыы ааҕар, саха тылыгар уhулуччу билиилээх кыттааччылар “Кылаан чыпчаал” бэлиэнэн, “Айар” кинигэ кыһатын сэмэй бэлэхтэринэн наҕараадаланнылар, бары кыттааччыларга туоhу сурук туттарылынна.
Түмүккэ кыайыыны ситистилэр:
Кылаан чыпчаал “Сахалыы дьыктаан” – Борисов Егор, АБ-25, ФЛКиЗ.
Кылаан чыпчаал “Сомоҕо домохтор” – Федорова Алекса, ЛА-24, ФЛКиЗ.
Кылаан чыпчаал “Кэрэ сурук-бичик” — Старостина Джамиля, ЭБП-23, ФАБ.

Бары кыттааччыларбытыгар махталбытын тиэрдэбит.
Сахалыы сайаҕастык саҥарар, иэйиибитин истиҥник этэр төрөөбүт тылбыт барахсан үйэттэн үйэҕэ үүнэ-сайда турдун!